DE MOBILISATIE VAN HET BELGISCHE LEGER
Paul DAEMS

Postgeschiedenis


1. Omschrijving :

Vooraleer deze verzameling in zijn definitieve vorm viel, ging er heel wat verzamelwerk aan vooraf. Dit resulteerde in verschillende verzamelingen - alles binnen de militaire post - met telkens een andere benadering en uiteraard ook andere titels. In de beginjaren bouwde Paul zijn verzameling uit op blauw papier, wat natuurlijk meteen in het oog sprong, maar ook afgestraft werd. Dat mag nu eenmaal niet in de filatelie. Daar moet alles op neutraal wit papier uitgestald zijn.

Uiteindelijk groeide deze verzameling uit tot één van zijn paradepaardjes en ze werd zelf trouwens twee keer totaal anders aan het publiek getoond. In eerste instantie in de klasse postgeschiedenis met een keur aan postale documenten met relevante postale teksten. Daarnaast is ze herwerkt in "Open klasse" waarbij naast uiteraard het postale element veeleer fotomateriaal, kaarten, krantenknipsels en dergelijke aan bod kwamen. Dus ook in het deel "Open Klasse" gaan wij nog even verder op deze verzameling in.

Zijn doel:

Een zo breed mogelijk overzicht geven van de postale bewerkingen op briefwisseling van en naar Belgische militairen gedurende de mobilisatieperiode. Aan de hand van poststukken wordt in deze verzameling getracht een beeld te schetsen van een stukje Belgische militaire postgeschiedenis in de periode vlak vóór de Tweede Wereldoorlog.

In de inleiding van Paul lezen wij:

België had na de ongelukkige mobilisatie van september 1938 een nieuw plan in vijf fasen uitgewerkt. Op 25.8.1939 werd gestart met 'fase A': het op oorlogsvoet brengen van de actieve Rgt. Op 28.8.1939 volgde 'fase B': de wederoproeping van de divisies van de eerste reserve. Op 31.8.1939 werd 'fase C' afgekondigd: transporteenheden en de andere divisies van de eerste reserve werden opgeroepen. Bij 'fase D' - 14.1.1940 - werden de divisies van de tweede reserve opgeroepen. Op 10.5.1940 volgde "fase E': de algemene mobilisatie.

Deze verzameling - zoals tentoongesteld in de categorie postgeschiedenis" omvatte max. 5 kaders van 12 bladzijden. Daarnaast publiceerde Paul, in naam van de club, nog een boek rond hetzelfde onderwerp. Bij de competitie n.a.v. Bruphila 2006 was één van de vereisten dat elke kader nu 16 pagina's diende te omvatten. Paul maakte er werk van en presenteerde er 5 kaders met 16 vlakken - een fikse uitbreiding qua materiaal.


Enkele voorbeelden uit deze verzameling:

Militair postkantoor 1 - opgericht 1.9.1939
Opgericht ten behoeve van de directieven van de militaire postdiensten en het centraliserend postkantoor.
Locatie: Brussel van 1.9.1939 tot 10.5.1940 (hotel des postes - muntplaats)
Afstempeling: Tweetalige afstempeling nr. 1 België legerpost
Bijzondere dienstnota nr 17 vermeldt: de geregistreerde brieven uitgaande of ter bestemming van bedoelde militairen zijn vrijgesteld van het eerste port (0.75 ct), de rechten van spoedbestelling dienen wel betaald te worden (1.75 fr).
 

Gefrankeerde brief verzonden in Gent 19.1.1940 aan een militaire ten velde. Terug aan afzender. Tweetalige kaststempel Nederlands-Frans via Overijsche 21.1.1940. Bemerk ook de manuele aanduidingen op de voor- en achterzijde, de tweetalige lijnstempel "Demobilisée-gedemobiliseerd" en de aankomstafstempeling Gent 6.2.1940.
Bijzondere dienstnota nr 26 van 19.12.1939 vermeldt onder rubriek D "Facturen en zaakpapieren":
Dergelijke voorwerpen moeten gefrankeerd worden en zijn uitgesloten van de gunst van het portvrijdom.
 

Brief portvrij verzonden met diamantafstempeling van 10 mei 1940. De afzender (handgeschreven op de achterzijde) was de heer Brusselmans uit Antwerpen. De brief is gericht vaan de tweede divisie Ardeense jager "ten velde".
Blauwe potloodstreep en ingekaderde tweetalige stempel "Retour à l'envoyeur - Terug aan afzender" met voorrang voor de Franse taal in de afstempeling. De voorrang voor de Franse taal duidt erop dat de retourstempel niet te Antwerpen werd geplaatst.
 


2 Plan :

1. Briefwisseling voor de oprichting van de militaire post

2. Het in functie komen van de diverse militaire kantoren.
    Oprichting, werking, locatie.

3. De organisatie en structuur van de Belgische verdediging
    Fortengordel, oefenplaatsen, hospitalen enz.

4. Samenwerking met de burgerpost

5. Het portvrijdom voor de Belgische militairen
    en dit in al zijn aspecten, beperkingen, strafport.

6. Niet ter bestemming gekomen zendingen
    Afstempelingen, kleefstrookjes, andere

7. Briefwisseling van en naar het buitenland

8. Bijzondere aspecten van de militaire briefwisseling
    Aangetekende zendingen, express en geldzendingen

9. De postcolli voor de militairen
Pakket van de soldaat, niet genormaliseerde colli

 


3. Tentoonstellingen en behaalde resultaten :

 

Militaire uniformen

11-13.11.1977 Competitieve deelname 3de Federale tentoonstelling te Lier
10+11.12.1988 Niet competitieve deelname aan clubtentoonstelling te Hever

Militairen

07+08.10.1978 Competitieve deelname aan de 4de Federale tentoonstelling te Brugge
VERGULD ZILVER 80 %
29+30.09.1979 Competitieve deelname aan de 5de intergewestelijke tentoonstelling te Schiplaken
VERGULD ZILVER 81 %
03+04.11.1979 Tentoongesteld n.a.v. jubileumviering georganiseerd door Studiekring Wereldoorlog I en II in het Cultureel Centrum Den Bosuil te Jezus-Eik.

De soldaat in de oorlog

22+23.03.1980 Competitieve deelname aan 6de Federale postzegeltentoonstelling te Haacht
VERGULD ZILVER 80 %
03.+04.05.1980 Niet competitieve deelname aan clubtentoonstelling n.a.v Voorverkoop Ivo Van Damme

Militaire postgeschiedenis

24+25.10.1981 Competitieve deelname aan de 7de intergewestelijke tentoonstelling te Leuven
VERGULD ZILVER 82.5 %
 
04+05.09.1982
 
Competitieve deelname aan de 8ste intergewestelijke tentoonstelling te Mechelen
VERGULD ZILVER 82 %
22+23.10.1983 Competitieve deelname aan de 9de federale tentoonstelling te Mechelen
GROOT VERGULD ZILVER 85 %

Belgische militaire censuur

15+16.12.1984 Competitieve deelname aan de 10de intergewestelijke tentoonstelling te Lier
VERGULD ZILVER 83,33 %

Geschiedenis en evolutie van het landleger

12+13.05.1990 Niet competitieve deelname aan de clubtentoonstelling te Haacht

De mobilisatie van het Belgische Leger 25/8/1939 - 10/5/1940

28+29.06.2003
 
Competitieve deelname aan provinciale tentoonstelling "Brabant" - PROBOTEN - BMB
VERGULD ZILVER 81 % + Speciale prijs
18.06.2005
 
Niet competitief tentoongesteld n.a.v. Filatelie- en judohappening DE POSTILJON BMB
n.a.v. Voorverkoop "Judo", "75 j. Belgische radio" en "tapijten"
16-20.11.2006
 
Competitieve deelname Nationale tentoonstelling BRUPHILA 2006 op de Heizel te Brussel.
GROOT ZILVER  76%
31.10 + 1.11.2009
 
Niet competitieve deelname in het "Erehof" tijdens het Regionaal Kampioenschap Filatelie Brabant "Proboten 2009" in de sporthal te Boortmeerbeek.


Info      Activiteiten      Publicaties      Historiek      In de pers      Uitgiften       Verzamelingen       Links