In de zeventiende eeuw verplaatsten de mensen zich alleen te voet of te paard, andere vervoermiddelen bestonden niet. De meeste mensen verlieten daarom ook nooit hun dorp, een voettocht naar de nabijgelegen stad niet te na gesproken.

Een dorp was een kleine, gesloten gemeenschap waar iedereen mekaar kende. Sterker nog, bij gebrek aan keuze trouwde men ook met iemand van het dorp en bijgevolg behoorde iedereen van ver of van dichtbij tot dezelfde familie.

Dit was ook het geval in Bastenaken, dat in die tijd slechts een gehucht van enkele honderden inwoners was.

De komst van een vreemdeling ging dan ook niet ongemerkt voorbij. Wanneer dus rond 1635 een zekere Henri HANSY zich met zijn echtgenote Catherine COLENS zich daar kwam vestigen, wist iedereen al vlug dat ze afkomstig waren van het kleine dorpje ERPELDANGE, gelegen op zowat 40 kilometer in het zuidoosten van Bastenaken. En dus noemde men hem  de “Hansy de Erpeldange”, wat vlug veranderde in HANSY D’ERPELDANGE, HANSY D’ELPERDANGE en uiteindelijk kortweg DELPERDANGE.

Geen enkel officieel document vermeldt de aankomst rond 1635 van Henri HANSY en zijn echtgenote Catherine COLENS  in Bastenaken. Het eerste geschreven bewijs van zijn bestaan vinden we in de doopakte van zijn eerste kind LAURENT, geboren op 15 maart 1639.

Doopakte - Bastogne - 15 maart 1639
"Laurent zoon van Henry Hansy voorgedragen door Laurent Le Reu en Jeanne Veneur"

Pierre HANSY werd geboren in 1644, Marie in 1646, François in 1647 en Catherine in 1648. De aktes vermelden peter en meter, maar niet de moeder van de kinderen.

De familienaam DELPERDANGE verschijnt voor het eerst op de doopakte van het zesde kind van Henri. Op 19 september 1650 wordt inderdaad Jeanne gedoopt, dochter van Henri d’ELPERDENGE.

Doopakte - Bastogne - 19 september 1650
"Jeanne dochter van  Henry D'Elperdenge voorgedragen door Claude Foise et Jeanne vrouw van Laurent le Gondu, inwoners van Bastogne"

Het bewijs dat Henri Hansy en Henri d’Elperdenge één en dezelfde persoon zijn, wordt geleverd in de doopakte van het zevende kind Claude, gedoopt op 20 januari 1653. Deze akte vermeldt als ouders “Henri Hansy d’Elperdenge et Catherine sa femme”.

Doopakte - Bastogne - 20 januari 1653
"Claude zoon van Henry Hansy d'Elperdenge en Catherine zijn vrouw voorgedragen door Claude Foisse en Marie tweede vrouw van Jan Lera"

Vanaf dit moment verschijnt de naam HANSY niet meer. De doopaktes van de drie volgende kinderen (Engelbert in 1654, Catherine in 1656 en Marie in 1659) vermelden als vader Henry d’ELPERDENGE. De laatste akte onthult eindelijk de volledige naam van de echtgenote van Henri : Catherine COLENS.

Doopakte -  Bastogne - 3 oktober 1659
"Marie dochter van Henry d'Elperdenge ... en Catherine Colens zijn vourw voorgedragen door Marie Stassin vrouw van Pier de Bauigne gekend als  .... "

Op basis van de informatie in de doopaktes van de 10 kinderen van Henri HANSY en Catherine COLENS, kan men dus besluiten dat de overgang van de naam HANSY naar DELPERDANGE zich voorgedaan heeft tussen 1650 en 1655.

Hieronder een tabel met de beschikbare informatie over de 10 kinderen van Claude en Catherine, geboren tussen 1639 en 1659 :

Blijft nog te verklaren hoe de naam van Henri HANSY geëvolueerd is naar DELPERDANGE  en niet naar DERPELDANGE, als de naam van de gemeente ERPELDANGE was.

De verklaring hiervan is eenvoudig en komt veelvuldig voor in de linguïstiek, vooral in de genealogie. Het gaat hier over een verschijnsel gekend onder de naam METATHESIS, d.w.z. de wijziging van een woord of een groep van woorden door omzetting van klanken of lettergrepen.

Dit verschijnsel is minder frequent sinds schrift en spelling de uitspraak van woorden zijn komen ondersteunen. Maar ondanks dit vindt men nog geregeld voorbeelden in de dagelijkse conversatie (heps i.p.v. hesp, renumeratie i.p.v. remuneratie, enz...)

In de tijd dat de meeste mensen niet konden lezen of schrijven, was het algemeen verspreid en ontstond er dus in de loop der tijden, een natuurlijke en systematische  verschuiving naar een vereenvoudigde uitspraak van namen en uitdrukkingen.

Probeer maar eens enkele keren na mekaar de naam DERPELDANGE uit te spreken en u zal merken dat u bijna zonder het te beseffen overgaat naar DELPERDANGE. Dit is dus zonder enige twijfel ook gebeurd rond 1650 !